تاریخچه ساز پیانو

این روزها کسی پیدا نمیشود که بتواند ادعا کند راجع به این ساز زیبا و خوشصدا چیزی نشنیده است اما شاید بد نباشد بدانید پیانو ساز جدیدی در دنیای موسیقی شمرده میشود. اولین پیانو در سال ۱۶۹۸ توسط بارتولومئو کریستافوری (Bartolomeo Cristofori) در شهر پادووای ایتالیا ساخته شد. بنابراین پیانو سازی نوظهور است با قدمتی ۳۱۶ ساله که در برابر سازی همچون فلوت که قدمتی بیش از هزار سال دارد از تاریخچه کوتاهی برخوردار میباشد.

نام پیانو مخفف کلمه ایتالیایی پیانو فورته (Piano et forte) میباشد. این کلمه از دو بخش تشکیل شده است: پیانو به معنی «ملایم» و فورته به معنی «با صدای بلند». این اسم به خوبی بیانگر قابلیت بالای این ساز در تولید صداهای گوناگون و متنوع از ملایم و نرم تا قوی با موج بالا میباشد.

حدود ۱۲۰۰۰ قطعه در ساختمان یک پیانوی آکوستیک بهکار رفتهاند که حدود ۱۰۰۰۰ عدد از این قطعات متحرک هستند. قطعات بسیار ریزی که کارکردن دقیق و بی نقص همه آنها برای اجرای درست و با کیفیت یک پیانو لازم و حیاتی است. کوچکترین خللی در اجرای هر کدام از این قطعات میتواند منجر به کاهش شدید کیفیت صدای تولید شده توسط پیانو شود.

پیانو را مادر همه سازها یا سلطان سازها نامیدهاند. علت آن نیز به این موضوع برمیگردد که پیانو قادر است محدوده بسیار گستردهای از اصوات را تولید کرده و ملودی و هارمونی یک قطعه را بهطور همزمان اجرا کند.

امروزه تنها سه عدد از پیانوهای ساخت کریستافوری در جهان موجود است.

پیانو تولید ۱۷۲۲، موزه ملی رم در بخش سازهای مختلف موسیقی
پیانو چهار اکتاوه تولید ۱۷۲۰، موزه متروپولیتن در نیویورک
پیانو چهار و نیم اکتاوه تولید ۱۷۲۶، موزه سازهای مختلف موسیقی در لایپزیگ آلمان

اولین پیانو عظیم ساخته شده در جهان Challen Concert Grant نام داشته و توسط یک تیونر ۲۱ ساله نیوزلندی به نام Adrian Ma ساخته شده است. ساخت این پیانوی بزرگ چهار سال به طول انجامید. پیانویی با بیش از یک تن وزن، نزدیک به ۶ متر طول و نیروی تنش سیم حدود ۳۰ تن در هنگام اجرا. هرچند در سالهای اخیر عنوان بزرگترین پیانو به پیانوی دستساز معمار لهستانی به نام Daniel Czapiewski تعلق گرفته است. این طراح موفق به ساخت پیانوی بزرگتری به وزن دو تن و طول بیش از ۶ متر شده است. پیانویی که برای اولین بار توسط پیانیست معروف Leszek Mozdzer در یک میهمانی خصوصی نواخته شد.

به هر ترتیب، تا به امروز نیز پیانو جای خود را در بسیاری از منازل قرن بیستم و بیست و یکم حفظ نموده است. پیانو هایی که امروزه خریداری می شوند در مقایسه با چندین دهه قبل از کیفیت بسیار بالاتری برخوردارند و قیمتشان نیز بسیار گرانتر است